قرآن - سورۀ لقمان
چهارشنبه ۱۴۰۵/۰۵/۲۱
×
 
صفحه
٤١١
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
 
به نام خداوند بخشنده‌ی مهربان.
 
 
الم
‎‎(١)
 
الف، لام، میم.
 
 
تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكِيمِ
‎‎(٢)
 
این، آیاتِ کتابِ سراسر حکمت است.
 
 
هُدًى وَرَحْمَةً لِلْمُحْسِنِينَ
‎‎(٣)
 
که هدایت و رحمت، برای نیکوکاران است.
 
 
الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ
‎‎(٤)
 
آنان که نماز به‌پا می‌دارند و زکات می‌پردازند، و تنها آنان به آخرت یقین دارند.
 
 
أُولَـٰئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ ۖ وَأُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
‎‎(٥)
 
آنان بر هدایتی از پروردگارشان هستند. و هم آنانند رستگاران.
 
 
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًا ۚ أُولَـٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ
‎‎(٦)
 
و برخی از مردم، خریدار سخنان بیهوده و سرگرم‌کننده‌اند، تا بی‌هیچ دانشی، از راه خدا گمراه کنند و آن را به مسخره گیرند؛ برای آنان عذابی خوارکننده است.
 
 
وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِ آيَاتُنَا وَلَّىٰ مُسْتَكْبِرًا كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا كَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْرًا ۖ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ
‎‎(٧)
 
و هرگاه آیات ما بر او خوانده شود، مستکبرانه روی برگرداند، چنان که گویی آن را نشنیده، گویا گوش‌های او سنگین است، پس او را به عذابی دردناک بشارت ده!
 
 
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ النَّعِيمِ
‎‎(٨)
 
کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کرده‌اند، باغ‌های پرنعمت دارند.
 
 
خَالِدِينَ فِيهَا ۖ وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
‎‎(٩)
 
در آن جاوِدانه‌اند. وعده‌ی الهی حقّ است. و اوست شکست‌ناپذیرِ حکیم.
 
 
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ۖ وَأَلْقَىٰ فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ ۚ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ
‎‎(١٠)
 
او آسمان‌ها را بدون ستونی که آن را ببینید، آفرید. و در زمین کوه‌هایی افکند تا زمین شما را نلرزاند و در آن از هر جنبنده‌ای پراکند و از آسمان، آبی فروفرستادیم، پس در زمین از جفت‌های نیکو و پرارزش رویاندیم.
 
 
هَـٰذَا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِي مَاذَا خَلَقَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ ۚ بَلِ الظَّالِمُونَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ
‎‎(١١)
 
«این آفرینشِ خداست، پس به من نشان دهید که غیر او چه آفریده‌اند؟ آری، ستمگران در گمراهی آشکارند.»
 
 
صفحه
٤١٢
وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ ۚ وَمَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ
‎‎(١٢)
 
و ما به لقمان حکمت دادیم، که شکر خدا را به جای آور! و هر کس شکر کند، بی‌شک به سود خویش شکر کرده؛ و هر کس ناسپاسی کند، بی‌تردید خداوند بی‌نیاز و ستوده است.
 
 
وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ ۖ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
‎‎(١٣)
 
و هنگامی که لقمان به پسرش ـ در حالی که به او اندرز می‌داد ـ گفت: «پسر عزیزم! چیزی را همتای خدا قرار نده، که همانا شرک ستمی بزرگ است.»
 
 
وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَىٰ وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ
‎‎(١٤)
 
و ما به انسان درباره‌ی پدر و مادرش سفارش کردیم. مادرش او را حمل کرد، در حالی که هر روز ناتوان‌تر می‌شد، و از شیر گرفتنش در دو سال است. برای من و پدر و مادرت سپاس‌گزار. بازگشت به سوی من است.
 
 
وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَىٰ أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۖ وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا ۖ وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ۚ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
‎‎(١٥)
 
و اگر آن دو تلاش کردند چیزی را که بدان آگاهی نداری، شریک من سازی، از آنان فرمان مبر؛ ولی با آنان در دنیا به نیکی رفتار کن! و راه کسی را پیروی کن که به سوی من بازآمده است. پس بازگشت شما به سوی من است. من شما را به آنچه عمل می‌کردید، آگاه خواهم ساخت.
 
 
يَا بُنَيَّ إِنَّهَا إِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّمَاوَاتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ
‎‎(١٦)
 
«پسر عزیزم! اگر همسنگ دانه‌ی خردلی باشد، و در دل تخته‌سنگی، یا در آسمان‌ها، یا در زمین نهفته باشد، خداوند آن را می‌آورد؛ همانا خداوند دقیق و آگاه است.
 
 
يَا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا أَصَابَكَ ۖ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ
‎‎(١٧)
 
فرزندم! نماز را برپا دار و امر به معروف و نهی از منکر کن، و بر آنچه از سختی‌ها به تو می‌رسد، شکیبا باش، همانا این از امور واجب و مهمّ است.
 
 
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ
‎‎(١٨)
 
و روی خود را از مردم برمگردان، و در زمین با ناز و غرور راه مرو، زیرا خداوند هیچ خودپسند فخرفروشی را دوست ندارد.
 
 
وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ ۚ إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ
‎‎(١٩)
 
و در راه رفتن ، میانه‌رو باش. و از صدایت بکاه، که ناخوش‌ترینِ صداها، آوازِ خراناست.»
 
 
صفحه
٤١٣
أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً ۗ وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ
‎‎(٢٠)
 
آیا ندیدید که خداوند آنچه را در آسمان‌ها و آنچه را در زمین است، برای شما مسخّر کرده، و نعمت‌های ظاهری و باطنی خود را فراوان و کامل بر شما ارزانی داشته است؟ ولی بعضی از مردم بدون هیچ دانش و هدایتی، و بدون هیچ کتاب روشنگری، درباره‌ی خداوند به جدال و ستیز می‌پردازند.
 
 
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا ۚ أَوَلَوْ كَانَ الشَّيْطَانُ يَدْعُوهُمْ إِلَىٰ عَذَابِ السَّعِيرِ
‎‎(٢١)
 
و هرگاه به آنان گفته شود: «از آنچه خدا نازل کرده، پیروی کنید.» می‌گویند: «بلکه ما از چیزی پیروی می‌کنیم که پدرانمان را بر آن یافته‌ایم.» آیا اگر شیطان آنان را به عذاب فروزان فراخواند ؟!
 
 
حزب
٨٣
وَمَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىٰ ۗ وَإِلَى اللَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ
‎‎(٢٢)
 
و هر کس روی خود را به سوی خدا کند، و نیکوکار باشد، پس بی‌تردید به دستگیره محکمی چنگ زده، و پایان همه‌ی کارها به سوی اوست.
 
 
وَمَنْ كَفَرَ فَلَا يَحْزُنْكَ كُفْرُهُ ۚ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ
‎‎(٢٣)
 
هر کس کفر ورزید، کفرش تو را اندوهگین نکند. بازگشت آنان به سوی ماست، و ما آنان را به عملکردشان آگاه خواهیم کرد. قطعاً خداوند به آنچه در سینه‌هاست، آگاه است.
 
 
نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلَىٰ عَذَابٍ غَلِيظٍ
‎‎(٢٤)
 
آنان را اندکی بهره‌مند می‌کنیم، سپس به عذاب سختی گرفتارشان خواهیم ساخت.
 
 
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ۚ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
‎‎(٢٥)
 
و اگر از آنان بپرسی: «چه کسی آسمان‌ها و زمین را آفریده است؟» حتماً خواهند گفت: «خدا.» بگو: «ستایش از آنِ خداست.» ولی بیشتر مردم نمی‌دانند.
 
 
لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ
‎‎(٢٦)
 
آنچه در آسمان‌ها و زمین است، از آنِ خداست. همانا او بی‌نیاز و ستوده است.
 
 
وَلَوْ أَنَّمَا فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
‎‎(٢٧)
 
و اگر آنچه درخت در زمین است، قلم شوند، و دریا و از پسِ آن هفت دریا، به کمک آیند، کلمات خدا به پایان نرسد. خداوند شکست‌ناپذیر و حکیم است.
 
 
مَا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ ۗ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ
‎‎(٢٨)
 
آفرینش و رستاخیز شما جز مانند یک تن نیست. خداوند شنوا و بیناست.
 
 
صفحه
٤١٤
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى وَأَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
‎‎(٢٩)
 
آیا ندیدی که خداوند، پیوسته شب را در روز و روز را در شب داخل می‌کند و خورشید و ماه را تسخیر کرده که هر یک تا زمان معینی در حرکتند؟ خداوند به آنچه می‌کنید، آگاه است.
 
 
ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ
‎‎(٣٠)
 
این ، دلیل بر آن است که خداوند، حقّ و آنچه جز او می‌خوانند، باطل است و خداوند بلندمرتبه و بزرگ است.
 
 
أَلَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللَّهِ لِيُرِيَكُمْ مِنْ آيَاتِهِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ
‎‎(٣١)
 
آیا ندیدی کشتی‌ها در سایه‌ی نعمت خداوند در دریا حرکت می‌کنند، تا خدا بخشی از آیات خود را به شما نشان دهد؟ در این ، برای هر شکیبای سپاس‌گزاری، نشانه‌هایی است.
 
 
وَإِذَا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ ۚ وَمَا يَجْحَدُ بِآيَاتِنَا إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ
‎‎(٣٢)
 
و هرگاه موجی همچون ابرهای سایه‌افکن، آنان را بپوشاند، خدا را خالصانه می‌خوانند. پس چون خداوند آنان را به خشکی نجات دهد، بعضی راه اعتدال پیش می‌گیرند و جز پیمان‌شکنِ ناسپاس، آیات ما را انکار نمی‌کند.
 
 
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَا يَجْزِي وَالِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَالِدِهِ شَيْئًا ۚ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ
‎‎(٣٣)
 
ای مردم! از پروردگارتان پروا کنید و بترسید از روزی که هیچ پدری به کار فرزندش نمی‌آید و هیچ فرزندی به کار پدرش نخواهد آمد. قطعاً وعده‌ی خداوند حقّ است، پس زندگانی دنیا شما را نفریبد و فریبکار، شما را به خدا مغرور نکند.
 
 
إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ ۖ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا ۖ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ
‎‎(٣٤)
 
بی‌گمان آگاهی از زمان مخصوص خداست و اوست که باران را فرومی‌فرستد و آنچه را در رحم‌هاست، می‌داند و هیچ‌کس نمی‌داند که فردا چه به دست می‌آورد و هیچ‌کس نمی‌داند که درچه سرزمینی خواهد مرد. خداوند دانا و آگاه است.
 
سوره قبلیسوره بعدی
سورۀ لقمان (34 آیه)