قرآن - سورۀ زمر
چهارشنبه ۱۴۰۵/۰۵/۲۱
×
 
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
 
به نام خداوند بخشنده‌ی مهربان.
 
 
تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ
‎‎(١)
 
نازل شدن کتاب ، از سوی خداوند شکست‌ناپذیر و حکیم است.
 
 
إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصًا لَهُ الدِّينَ
‎‎(٢)
 
ما این کتاب را به سوی تو به حقّ فروفرستادیم، پس خدا را بپرست در حالی که خود را برای او خالص کرده‌ای.
 
 
أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ ۚ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَىٰ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ
‎‎(٣)
 
آگاه باشید که دین ناب، تنها از آنِ خداست. و کسانی که به جای خداوند، سرپرستان و معبودهایی را برگزیدند : «ما آنها را فقط برای این می‌پرستیم که ما را هر چه بیش‌تر به خدا نزدیک کنند.» خداوند در آنچه اختلاف می‌ورزند، میانشان داوری خواهد کرد. البتّه خدا کسی را که دروغگویی بسیار ناسپاس است، هدایت نمی‌کند.
 
 
لَوْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَدًا لَاصْطَفَىٰ مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ ۚ سُبْحَانَهُ ۖ هُوَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
‎‎(٤)
 
اگر خداوند اراده کرده بود فرزندی بگیرد، قطعاً از آنچه می‌آفریند، آنچه را می‌خواست، برمی‌گزید. او منزّه است . او خداوند یگانه‌ی پیروز است.
 
 
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۖ يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى اللَّيْلِ ۖ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۖ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى ۗ أَلَا هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ
‎‎(٥)
 
او آسمان‌ها و زمین را به حقّ آفرید. شب را بر روز و روز را بر شب درمی‌پیچد. و خورشید و ماه را رام ساخت. هر یک تا مدّتی معین در حرکتند. بدانید که او شکست‌ناپذیر و بسیار آمرزنده است.
 
 
صفحه
٤٥٩
خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ ۚ يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ خَلْقًا مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ فِي ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ ۖ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ
‎‎(٦)
 
او شما را از یک تن آفرید، سپس همسرش را از نوع او پدید آورد. و برای شما هشت نوع از دام‌ها فروفرستاد. او شما را در شکم‌های مادرانتان می‌آفریند. آفرینشی پس از آفرینش دیگر، در تاریکی‌های سه‌گانه. این است خدا، که پروردگار شماست. فرمانروایی از آنِ اوست. جز او هیچ معبودی نیست. پس چگونه به بی‌راهه می‌روید؟
 
 
إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ ۖ وَلَا يَرْضَىٰ لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ ۖ وَإِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ ۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۗ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ۚ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ
‎‎(٧)
 
اگر ناسپاسی کنید، پس خداوند از شما بی‌نیاز است و برای بندگانش ناسپاسی را نمی‌پسندد. و اگر شکرگزار باشید، آن را برای شما می‌پسندد. و هیچ کس بار دیگری را به دوش نمی‌کشد. سپس بازگشت شما به سوی پروردگارتان است، پس شما را به آنچه می‌کردید، خبر خواهد داد. او به آنچه در سینه‌هاست، بس آگاه است.
 
 
وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَنْدَادًا لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ ۚ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا ۖ إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ
‎‎(٨)
 
و هرگاه به انسان آسیبی برسد، پروردگارش را می‌خواند، در حالی که به سوی او بازگشته است. امّا همین که خداوند از جانب خویش نعمت بزرگی به او بدهد، آن آسیب را که پیش‌تر برای برطرف شدنش دعا می‌کرد، فراموش می‌کند و برای خداوند همتایانی قرار می‌دهد تا از راه او منحرف سازد. بگو: «اندک زمانی با کفر خود کامیاب باش که تو بی‌شک از دوزخیانی!»
 
 
أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ ۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ
‎‎(٩)
 
آیا آن کس که در ساعات شب، در حال سجده و قیام به عبادتی خالصانه مشغول است، از آخرت می‌ترسد و به رحمت پروردگارش امید دارد؟ بگو: «آیا کسانی که می‌دانند و کسانی که نمی‌دانند، برابرند؟» تنها خردمندان پند می‌پذیرند.
 
 
قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ ۚ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَـٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ ۗ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ
‎‎(١٠)
 
بگو: ای بندگان من که ایمان آورده‌اید! از پروردگارتان پروا کنید! برای کسانی که در این دنیا نیکی کرده‌اند، نیکی است. و زمین خدا گسترده است. پاداش صابران، بی‌حساب و به طور کامل داده می‌شود.
 
 
صفحه
٤٦٠
قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصًا لَهُ الدِّينَ
‎‎(١١)
 
بگو: «من مأمورم که خدا را بپرستم، در حالی که دین را برای او خالص و پیراسته کرده‌ام.
 
 
وَأُمِرْتُ لِأَنْ أَكُونَ أَوَّلَ الْمُسْلِمِينَ
‎‎(١٢)
 
و فرمان یافته‌ام که نخستینِ مسلمانان باشم.»
 
 
قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
‎‎(١٣)
 
بگو: «همانا اگر پروردگارم را نافرمانی کنم، از عذاب روزی بزرگ می‌ترسم.»
 
 
قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصًا لَهُ دِينِي
‎‎(١٤)
 
بگو: «من تنها خدا را می‌پرستم، در حالی که دینم را برای او خالص کرده‌ام.
 
 
فَاعْبُدُوا مَا شِئْتُمْ مِنْ دُونِهِ ۗ قُلْ إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ أَلَا ذَٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ
‎‎(١٥)
 
پس شما هر چه را جز او می‌خواهید، بپرستید.» بگو: «به راستی زیانکاران کسانی هستند که خود و بستگانشان را در قیامت از دست داده باشند. آگاه باشید! این همان زیان آشکار است.»
 
 
لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۚ ذَٰلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ ۚ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ
‎‎(١٦)
 
برای زیانکاران از بالای سرشان سایه‌بان‌هایی از آتش، و از زیر پایشان سایه‌بان‌هایی است. این است که خداوند بندگانش را به آن می‌ترساند. پس ای بندگان من! از من پروا کنید.
 
 
وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَىٰ ۚ فَبَشِّرْ عِبَادِ
‎‎(١٧)
 
و کسانی که از بندگی طاغوت، دوری جستند و به سوی خدا بازگشتند، بر آنان مژده باد! پس بندگان مرا بشارت بده!
 
 
الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ ۚ أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ ۖ وَأُولَـٰئِكَ هُمْ أُولُو الْأَلْبَابِ
‎‎(١٨)
 
آنان که سخن را می‌شنوند و بهترینِ آن را پیروی می‌کنند. آنانند که خداوند هدایتشان کرده، و آنانند همان خردمندان.
 
 
أَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِ أَفَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ
‎‎(١٩)
 
پس آیا کسی را که حکم عذاب بر او حتمی شده است، آیا تو می‌توانی کسی را که در آتش است، رهایی بخشی؟
 
 
لَـٰكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ وَعْدَ اللَّهِ ۖ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ
‎‎(٢٠)
 
ولی کسانی که از پروردگارشان پروا دارند، غرفه‌هایی برای آنها است که بالای آنها، غرفه‌های دیگری ساخته شده، و از زیر آنها نهرها جاری است. وعده‌ی الهی است. و خدا در وعده‌اش خلاف نمی‌کند.
 
 
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَلَكَهُ يَنَابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطَامًا ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِأُولِي الْأَلْبَابِ
‎‎(٢١)
 
آیا ندیده‌ای که خداوند از آسمان آبی فروفرستاد، پس آن را به صورت چشمه‌هایی در زمین روان کرد. سپس با آن، کشت‌هایی رنگارنگ برمی‌آورد. آن‌گاه آن کشت‌ها با هیجان رشد می‌کند، پس آن را زرد می‌بینی. سپس آن را به صورت کاه و خاشاک درمی‌آورد. بی‌گمان در این برای خردمندان پند و یادآوری است .
 
 
صفحه
٤٦١
أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَىٰ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ ۚ فَوَيْلٌ لِلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ ۚ أُولَـٰئِكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ
‎‎(٢٢)
 
آیا کسی که خداوند سینه‌اش را برای اسلام گشاده است، پس او از سوی پروردگارش بهره‌مند از نوری است، پس وای بر آنان که از سنگدلی یاد خدا نمی‌کنند. آنان در گمراهی آشکارند.
 
 
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ
‎‎(٢٣)
 
خداوند بهترین سخن را در قالب کتابی نازل کرد، مشابه و هر یک دیگری را شرح می‌کند. از آن کسانی که از پروردگارشان می‌ترسند، پوستشان به لرزه می‌افتد. سپس به یاد خدا، پوست‌ها و دل‌های آنان نرم و آرام می‌شود. این است هدایت خداوند. که هر کس را بخواهد، به آن هدایت می‌کند. و هر کس را خدا گمراه نماید، پس هیچ هدایت‌گری برای او نیست.
 
 
أَفَمَنْ يَتَّقِي بِوَجْهِهِ سُوءَ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۚ وَقِيلَ لِلظَّالِمِينَ ذُوقُوا مَا كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ
‎‎(٢٤)
 
پس آیا کسی که با صورت خود عذاب بد روز قیامت را دور می‌سازد، ؟ و به ستمگران گفته می‌شود: «بچشید آنچه را به دست می‌آوردید!»
 
 
كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ
‎‎(٢٥)
 
کسانی که پیش از این کافر بودند تکذیب کردند. پس از آنجا که حدس نمی‌زدند، عذاب به سراغشان آمد.
 
 
فَأَذَاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْيَ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ
‎‎(٢٦)
 
پس خداوند در زندگی دنیا، خواری و رسوایی را به آنان چشاند. و قطعاً عذاب آخرت بزرگ‌تر است، اگر می‌دانستند.
 
 
وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَـٰذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ
‎‎(٢٧)
 
و همانا ما در این قرآن از هر نوع مَثَلی زدیم، تا شاید پند گیرند.
 
 
قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
‎‎(٢٨)
 
قرآنی عربی ، بی‌هیچ انحراف و کژی. شاید مردم پرهیزکار شوند.
 
 
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا ۚ الْحَمْدُ لِلَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
‎‎(٢٩)
 
خداوند مَثَلی زده است: بنده‌ای که چند مالک ناسازگار در مالکیت او شریک باشند، و بنده‌ای که تنها مطیع یک نفر است، آیا این دو در مَثَل یکسانند؟ حمد و ستایش مخصوص خداوند است، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند.
 
 
إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ
‎‎(٣٠)
 
بی‌شک تو خواهی مرد، و آنان مردنی هستند.
 
 
ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ
‎‎(٣١)
 
سپس شما روز قیامت نزد پروردگارتان به کشمکش خواهید پرداخت.
 
 
صفحه
٤٦٢
حزب
٩٣
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جَاءَهُ ۚ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْكَافِرِينَ
‎‎(٣٢)
 
پس کیست ستمکارتر از کسی که بر خداوند دروغ بست و چون سخن راست برایش آمد، تکذیب کرد؟ آیا برای کافران در دوزخ جایگاهی نیست؟
 
 
وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ ۙ أُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ
‎‎(٣٣)
 
ولی کسی که راستین آورد و آن را باور کرد، آنانند تقواپیشگان.
 
 
لَهُمْ مَا يَشَاءُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۚ ذَٰلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ
‎‎(٣٤)
 
هر چه بخواهند، نزد پروردگارشان برای آنان فراهم است. این است پاداش نیکوکاران!
 
 
لِيُكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَيَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ
‎‎(٣٥)
 
تا خداوند بدترین کاری را که مرتکب شده‌اند، از آنها بپوشاند. و آنان را به بهترین کاری که می‌کرده‌اند، پاداش دهد.
 
 
أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ ۖ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ ۚ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ
‎‎(٣٦)
 
آیا خداوند برای بنده‌اش کافی نیست؟ و مردم تو را از غیر خدا می‌ترسانند. و هر کس را خدا گمراه کند، پس هیچ راهنمایی نخواهد داشت.
 
 
وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ ۗ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقَامٍ
‎‎(٣٧)
 
و هر که را خداوند هدایت کند، پس هیچ گمراه‌کننده‌ای نخواهد داشت. آیا خداوند، شکست‌ناپذیر و صاحب انتقام نیست؟
 
 
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ۚ قُلْ أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ ۚ قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ ۖ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ
‎‎(٣٨)
 
و اگر بپرسی: «چه کسی آسمان‌ها و زمین را آفرید؟» قطعاً خواهند گفت: «خدا!» بگو: «پس آیا در آنچه جز خدا می‌خوانید، نظر و اندیشه کرده‌اید؟! اگر خداوند برای من زیانی را اراده کند، آیا این بت‌ها می‌توانند آن زیان را برطرف کنند؟ یا خداوند برای من لطف و رحمتی را بخواهد، آیا آنها می‌توانند مانع آن رحمت شوند؟» بگو: «خداوند برای من کافی است. اهل توکل تنها بر او توکل می‌کنند.»
 
 
قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
‎‎(٣٩)
 
بگو: «ای قوم من! شما بر اساس موضِع خود کار کنید. من نیز عمل می‌کنم، پس به زودی خواهید دانست،
 
 
مَنْ يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُقِيمٌ
‎‎(٤٠)
 
که بر چه کسی عذابی می‌رسد که او را خوار می‌کند و بر او عذاب پایدار فرود می‌آید؟»
 
 
صفحه
٤٦٣
إِنَّا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ ۖ فَمَنِ اهْتَدَىٰ فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۖ وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ
‎‎(٤١)
 
ما برای مردم، کتاب را به حقّ بر تو فروفرستادیم. پس هر که هدایت را پذیرفت، به سود خود اوست. و هر که گمراه شد، پس تنها به زیان خود اوست. و تو بر مردم وکیل نیستی .
 
 
اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا ۖ فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَىٰ عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَىٰ إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
‎‎(٤٢)
 
خداوند است که جان‌ها را به هنگام مرگشان به طور کامل می‌گیرد، و کسی را که نمرده است، در هنگام خواب ، پس آن را که مرگ بر او قطعی شده، نگاه می‌دارد، و دیگر را برای مدّتی معین بازمی‌گرداند. بی‌شک در این ، برای گروهی که می‌اندیشند، نشانه‌هایی وجود دارد.
 
 
أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ شُفَعَاءَ ۚ قُلْ أَوَلَوْ كَانُوا لَا يَمْلِكُونَ شَيْئًا وَلَا يَعْقِلُونَ
‎‎(٤٣)
 
آیا به جای خدا شفیعان گرفته‌اند؟! بگو: «آیا اگر مالک هیچ چیز نباشند و قدرت اندیشه نداشته باشند ؟»
 
 
قُلْ لِلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا ۖ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
‎‎(٤٤)
 
بگو: تمام شفاعت‌ها از آنِ خداست. برای اوست فرمانروایی آسمان‌ها و زمین. سپس به سوی او بازگردانده می‌شوید.»
 
 
وَإِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَحْدَهُ اشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ ۖ وَإِذَا ذُكِرَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ
‎‎(٤٥)
 
و هرگاه خداوند به یکتایی یاد شود، دل‌های کسانی که به آخرت ایمان ندارند، پر از نفرت می‌شود؛ ولی هرگاه از غیر او یاد شود، بی‌درنگ شادمان می‌شوند.
 
 
قُلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
‎‎(٤٦)
 
بگو: «خداوندا! ای پدیدآورنده‌ی آسمان‌ها و زمین! ای دانای نهان و آشکار! تو خود در میان بندگانت در آنچه همواره اختلاف می‌کردند، داوری خواهی کرد.»
 
 
وَلَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ مِنْ سُوءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۚ وَبَدَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ
‎‎(٤٧)
 
و کسانی که ستم کرده‌اند، اگر تمام آنچه در زمین است و مانند آن را، با آن داشته باشند، در روز قیامت برای رهایی از عذاب سخت الهی همه‌ی آن را تاوان خواهند داد. برای آن ستمگران از سوی خداوند چیزهایی روشن می‌شود که هرگز در محاسباتشان پیش‌بینی نمی‌کردند.
 
 
صفحه
٤٦٤
وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
‎‎(٤٨)
 
و برای آنان، بدی آنچه مرتکب شده‌اند، روشن خواهد شد. و آن عذابی که به مسخره می‌گرفتند، آنان را فراخواهد گرفت.
 
 
فَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلْنَاهُ نِعْمَةً مِنَّا قَالَ إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَىٰ عِلْمٍ ۚ بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
‎‎(٤٩)
 
پس چون سختی و آسیبی به انسان برسد، ما را می‌خواند، سپس همین که از جانب خود نعمتی به او عطا کنیم، می‌گوید: « نعمت‌ها را فقط بر پایه‌ی دانش و کاردانی خودم به من داده‌اند!» بلکه آن نعمت وسیله‌ی آزمایش است؛ ولی بیشتر مردم نمی‌دانند.
 
 
قَدْ قَالَهَا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَمَا أَغْنَىٰ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ
‎‎(٥٠)
 
به راستی کسانی که پیش از آنان بودند این سخن را گفتند؛ ولی آنچه به دست آوردند، سودی برایشان نداشت.
 
 
فَأَصَابَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا ۚ وَالَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ هَـٰؤُلَاءِ سَيُصِيبُهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَمَا هُمْ بِمُعْجِزِينَ
‎‎(٥١)
 
پس کارهای بدی که مرتکب شده بودند، به آنان رسید. و کسانی از اینان که ستم کردند، به زودی بدی آنچه انجام داده‌اند، به ایشان خواهد رسید. و آنان نمی‌توانند ما را درمانده کنند .
 
 
أَوَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
‎‎(٥٢)
 
آیا ندانسته‌اند که خداوند روزی را برای هر که بخواهد، گسترده یا تنگ می‌سازد؟! البتّه در این برای کسانی که ایمان می‌آورند، نشانه‌هایی است.
 
 
قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
‎‎(٥٣)
 
بگو: ای بندگان من که بر نفس خویش تجاوز کرده‌اید! از رحمت خداوند نومید نشوید. خداوند همه‌ی گناهان را می‌بخشد، زیرا که او بسیار آمرزنده و مهربان است.
 
 
وَأَنِيبُوا إِلَىٰ رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ
‎‎(٥٤)
 
و پیش از آن که عذاب به سراغ شما بیاید و دیگر یاری نشوید، به سوی پروردگارتان بازگردید و تسلیم او شوید.
 
 
وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ بَغْتَةً وَأَنْتُمْ لَا تَشْعُرُونَ
‎‎(٥٥)
 
و از بهترینِ آنچه از پروردگارتان به سوی شما نازل شده است، پیروی کنید، پیش از آن که عذاب، ناگهانی و غافلگیرانه، به سراغ شما آید.
 
 
أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتَىٰ عَلَىٰ مَا فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ وَإِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ
‎‎(٥٦)
 
تا مبادا کسی بگوید: «دریغا! بر تمام کوتاهی‌هایی که در برابر خداوند داشتم. و من از مسخره‌کنندگان بودم.»
 
 
صفحه
٤٦٥
أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ
‎‎(٥٧)
 
یا آن که بگوید: «اگر خداوند هدایتم کرده بود، از پرهیزکاران بودم.»
 
 
أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
‎‎(٥٨)
 
یا هنگامی که عذاب را ببیند، بگوید: «ای کاش برای من بازگشتی بود تا از نیکوکاران می‌شدم.»
 
 
بَلَىٰ قَدْ جَاءَتْكَ آيَاتِي فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ
‎‎(٥٩)
 
آری! آیات من به سراغ تو آمد، امّا آنها را تکذیب کردی و تکبّر ورزیدی و از کافران بودی.
 
 
وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ ۚ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْمُتَكَبِّرِينَ
‎‎(٦٠)
 
و روز قیامت کسانی را که بر خدا دروغ بستند، روسیاه می‌بینی. آیا در دوزخ جایگاهی برای متکبّران نیست؟
 
 
وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
‎‎(٦١)
 
و خداوند کسانی را که تقوا پیشه کرده‌اند، به سبب کارهایی که مایه‌ی رستگاریشان بود، نجات می‌دهد، در حالی که هیچ بدی به آنان نمی‌رسد و اندوهگین هم نمی‌شوند.
 
 
اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ
‎‎(٦٢)
 
خداوند، آفریدگار هر چیزی است. و اوست که بر هر چیز نگهبان است.
 
 
لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۗ وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ أُولَـٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ
‎‎(٦٣)
 
کلیدهای آسمان‌ها و زمین از آنِ اوست. و کسانی که به آیات الهی کفر ورزیدند، آنان همان زیانکارانند.
 
 
قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجَاهِلُونَ
‎‎(٦٤)
 
بگو: «ای نادانان! آیا مرا فرمان می‌دهید که جز خدا بپرستم؟»
 
 
وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
‎‎(٦٥)
 
و قطعاً به تو، و به کسانی که پیش از تو بوده‌اند، وحی شده است که: «اگر شرک ورزی، بی‌تردید عمل تو تباه می‌شود و قطعاً از زیانکاران خواهی شد.
 
 
بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَكُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ
‎‎(٦٦)
 
بلکه تنها خدا را بپرست و از سپاسگزاران باش.»
 
 
وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ
‎‎(٦٧)
 
و خدا را آن‌گونه که سزاوار ارجمندی اوست، ارج ننهادند . با آن که روز قیامت، زمین، یکسره در قبضه‌ی اوست. و آسمان‌ها به دست او در هم پیچیده‌اند. او منزّه و برتر است از آنچه شرک می‌ورزند.
 
 
صفحه
٤٦٦
وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شَاءَ اللَّهُ ۖ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَىٰ فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ
‎‎(٦٨)
 
و در صور می‌دمند، پس هر که در آسمان‌ها و هر که در زمین است، بی‌هوش می‌شود، مگر آن کس را که خدا بخواهد. سپس بار دیگر در آن دمیده می‌شود، پس ناگاه آنان برپا می‌خیزند و می‌نگرند.
 
 
وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
‎‎(٦٩)
 
و زمین به نور پروردگارش روشن می‌گردد. و نامه‌ی اعمال را در میان می‌نهند و پیامبران و گواهان را می‌آورند و میان آنان به حقّ داوری می‌شود، و بر آنان ستم نخواهد رفت.
 
 
وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ
‎‎(٧٠)
 
و به هر کس آنچه کرده، به تمامی داده می‌شود. و خداوند به آنچه می‌کنند، آگاه‌تر است.
 
 
وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَىٰ جَهَنَّمَ زُمَرًا ۖ حَتَّىٰ إِذَا جَاءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَـٰذَا ۚ قَالُوا بَلَىٰ وَلَـٰكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ
‎‎(٧١)
 
و کسانی که کافر شدند، دسته دسته به سوی دوزخ رانده می‌شوند. چون نزدیک آن برسند، درهای دوزخ گشوده می‌شود و نگهبانان آن به ایشان می‌گویند: «آیا از میان شما پیامبرانی به سراغتان نیامدند، تا آیات پروردگارتان را بر شما بخوانند و شما را به دیدار چنین روزی هشدار دهند؟» می‌گویند: بله، ولی فرمان عذاب بر کافران تحقّق یافته است.»
 
 
قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا ۖ فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ
‎‎(٧٢)
 
به آنان می‌گویند: «از درهای دوزخ وارد شوید که جاودانه در آن خواهید بود. پس چه بد است منزلگاه متکبّران!»
 
 
وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا ۖ حَتَّىٰ إِذَا جَاءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ
‎‎(٧٣)
 
و کسانی که از پروردگارشان پروا داشتند، گروه گروه به سوی بهشت برده می‌شوند. چون نزدیک آن برسند، در حالی که درهای بهشت گشوده شده است، نگهبانان بهشت به آنان می‌گویند: «سلام بر شما! پاک و پسندیده بودید. پس داخل شوید که در آن جاودانه خواهید بود.»
 
 
وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاءُ ۖ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ
‎‎(٧٤)
 
و می‌گویند: «سپاس خداوندی را که به وعده‌ی خود وفا کرد، و زمین را میراث ما قرار داد. تا از باغ هر جا را که بخواهیم، برگزینیم. پس چه نیکوست پاداش اهل عمل!»
 
 
صفحه
٤٦٧
وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ ۖ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
‎‎(٧٥)
 
و فرشتگان را می‌بینی که گرد عرش حلقه زده‌اند، پروردگارشان را همراه ستایش، تسبیح می‌گویند. و میان اهل محشر به حقّ داوری می‌شود و گویند: «سپاس و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است.»
 
سوره قبلیسوره بعدی
سورۀ الزمر (75 آیه)