قرآن - سورۀ غافر
چهارشنبه ۱۴۰۵/۰۵/۲۱
×
 
حزب
٩٤
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
 
به نام خداوند بخشنده‌ی مهربان.
 
 
حم
‎‎(١)
 
حا، میم.
 
 
تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ
‎‎(٢)
 
نازل شدن کتاب، از سوی خداوند شکست‌ناپذیر و داناست.
 
 
غَافِرِ الذَّنْبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ ۖ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ
‎‎(٣)
 
آمرزنده‌ی گناه، پذیرنده‌ی توبه، سخت‌کیفر و صاحب عطای فراوان. هیچ معبودی جز او نیست. بازگشت به سوی اوست.
 
 
مَا يُجَادِلُ فِي آيَاتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِي الْبِلَادِ
‎‎(٤)
 
جز کسانی که کفر ورزیدند، کسی در آیات خداوند جدال و ستیزه نمی‌کند، پس جنب و جوش آنان در شهرها تو را نفریبد.
 
 
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَالْأَحْزَابُ مِنْ بَعْدِهِمْ ۖ وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ ۖ وَجَادَلُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ
‎‎(٥)
 
پیش از این ، قوم نوح و گروه‌هایی که پس از آنان آمدند، تکذیب کردند. و هر امّتی بر آن شد تا پیامبرش را بگیرد . و به باطل ستیز و مجادله کردند تا حقّ را نابود نمایند. پس آنان را گرفتم. پس کیفر من چگونه بوده است؟
 
 
وَكَذَٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ أَصْحَابُ النَّارِ
‎‎(٦)
 
و این‌گونه وعده‌ی پروردگارت درباره‌ی کسانی که کفر ورزیدند، قطعی شد، که آنان اهل دوزخند.
 
 
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ
‎‎(٧)
 
فرشتگانی که عرش را حمل می‌کنند و آنان که اطراف آن هستند، پروردگارشان را با سپاس و ستایش، تسبیح می‌کنند و به او ایمان دارند. و برای مؤمنان، آمرزش می‌خواهند «پروردگارا! رحمت و علم تو همه چیز را فراگرفته است، پس کسانی را که توبه کردند و راه تو را پیروی نمودند بیامرز و آنان را از عذاب دوزخ نگاه دار!
 
 
صفحه
٤٦٨
رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ ۚ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
‎‎(٨)
 
پروردگارا! آنان و شایستگان از پدران و همسران و فرزندانشان را در آن باغ‌های جاوِدانی که به ایشان وعده داده‌ای، وارد کن! بی‌گمان تو همان خدای عزیز و حکیمی!
 
 
وَقِهِمُ السَّيِّئَاتِ ۚ وَمَنْ تَقِ السَّيِّئَاتِ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
‎‎(٩)
 
و آنان را از بدی‌ها نگاه دار! و هر کس را در آن روز از بدی‌ها حفظ کنی، پس مشمول رحمتت ساخته‌ای. و این همان رستگاری بزرگ است.»
 
 
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمَانِ فَتَكْفُرُونَ
‎‎(١٠)
 
به کافران می‌گویند: «قطعاً دشمنی و خشم خداوند بزرگ‌تر است از دشمنی شما با خودتان، آن‌گاه که به ایمان دعوت می‌شدید، ولی کفر می‌ورزیدید.»
 
 
قَالُوا رَبَّنَا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَىٰ خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ
‎‎(١١)
 
می‌گویند: «پروردگارا! ما را دو بار میراندی و دو بار زنده کردی. اینک به گناهان خود اعتراف کردیم؛ پس آیا برای بیرون رفتن راهی هست؟»
 
 
ذَٰلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ ۖ وَإِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا ۚ فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ
‎‎(١٢)
 
این برای آن است که هرگاه خداوند به یگانگی خوانده می‌شد، کفر می‌ورزیدید، ولی هرگاه برای او شریکی آورده می‌شد، باور می‌کردید. پس حکم برای خداوند بلندمرتبه‌ی بزرگ است.»
 
 
هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آيَاتِهِ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّمَاءِ رِزْقًا ۚ وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ
‎‎(١٣)
 
اوست که آیات خود را به شما نشان می‌دهد و از آسمان برای شما روزی فرومی‌فرستد، و فقط کسانی پند می‌گیرند که بازمی‌گردند.
 
 
فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ
‎‎(١٤)
 
پس خدا را بخوانید در حالی که دین خود را برای او خالص و پیراسته کرده‌اید، هر چند کافران نپسندند.
 
 
رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ
‎‎(١٥)
 
درجات را بالا می‌برد. صاحب عرش است. روح را به فرمانش بر هر کس از بندگانش که بخواهد، می‌فرستد تا از روز ملاقات بیم دهد.
 
 
يَوْمَ هُمْ بَارِزُونَ ۖ لَا يَخْفَىٰ عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ۚ لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ۖ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ
‎‎(١٦)
 
روزی که مردم ظاهر و آشکارند. و هیچ چیز از آنان بر خداوند پنهان نیست. «امروز فرمانروایی از آنِ کیست؟» از آنِ خداوند یکتای قهّار.»
 
 
صفحه
٤٦٩
الْيَوْمَ تُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ ۚ لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ ۚ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ
‎‎(١٧)
 
امروز، هر کس برابر آنچه به دست آورده است، پاداش داده می‌شود. امروز هیچ ظلمی نیست. خداوند به حساب زود می‌رسد.
 
 
وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْآزِفَةِ إِذِ الْقُلُوبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كَاظِمِينَ ۚ مَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَلَا شَفِيعٍ يُطَاعُ
‎‎(١٨)
 
مردم را از روز نزدیک بترسان! آن‌گاه که جان‌ها به گلوگاه می‌رسد، در حالی که اندوه خویش را فرومی‌برند. ستمکاران هیچ دوست دلسوز و هیچ شفاعت‌گری که سخنش پذیرفته باشد، ندارند.
 
 
يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورُ
‎‎(١٩)
 
خداوند از خیانت چشم‌ها، و آنچه سینه‌‌ها پنهان می‌کنند، آگاه است.
 
 
وَاللَّهُ يَقْضِي بِالْحَقِّ ۖ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لَا يَقْضُونَ بِشَيْءٍ ۗ إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ
‎‎(٢٠)
 
و خداوند به حقّ داوری می‌کند. و معبودهایی که به جای او می‌خوانند، هیچ حکمی نمی‌کنند. خداوند است که شنوای بیناست.
 
 
أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ كَانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَاقٍ
‎‎(٢١)
 
آیا در زمین نگشتند تا بنگرند سرانجام کسانی که پیش از آنان بودند، چگونه بوده است؟ آنان از اینها نیرومندتر بودند، و در زمین آثاری پایدارتر داشتند، پس خداوند آنان را به خاطر گناهانشان گرفت، و در برابر خداوند هیچ مدافعی نداشتند.
 
 
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَكَفَرُوا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ ۚ إِنَّهُ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ
‎‎(٢٢)
 
این به خاطر آن بود که پیامبرانشان همراه با دلایل روشن به سراغ آنان می‌آمدند، ولی آنان کفر ورزیدند، پس خداوند آنان را گرفت. او نیرومند و سخت‌کیفر است.
 
 
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ
‎‎(٢٣)
 
و به راستی ما موسی را همراه با معجزات و منطق روشن فرستادیم،
 
 
إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَقَارُونَ فَقَالُوا سَاحِرٌ كَذَّابٌ
‎‎(٢٤)
 
به سوی فرعون و هامان و قارون. پس گفتند: «او جادوگری بسیار دروغگوست!»
 
 
فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوا أَبْنَاءَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ وَاسْتَحْيُوا نِسَاءَهُمْ ۚ وَمَا كَيْدُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ
‎‎(٢٥)
 
پس چون موسی از سوی ما حقّ را برای آنان آورد، گفتند: «کسانی که همراه با موسی ایمان آورده‌اند، پسرانشان را بکشید، و زنانشان را زنده نگه‌دارید!» نیرنگ کافران جز در گمراهی و تباهی نیست.
 
 
صفحه
٤٧٠
وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِي أَقْتُلْ مُوسَىٰ وَلْيَدْعُ رَبَّهُ ۖ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسَادَ
‎‎(٢٦)
 
و فرعون گفت: «بگذارید تا من موسی را بکشم و او پروردگارش را بخواند، من می‌ترسم که او دین شما را تغییر دهد، یا در این سرزمین فساد کند.»
 
 
وَقَالَ مُوسَىٰ إِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ مِنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ
‎‎(٢٧)
 
و موسی گفت: «من به پروردگارم و پروردگار شما پناه می‌برم از هر متکبّری که به روز حساب ایمان ندارد.»
 
 
وَقَالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَانَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَقَدْ جَاءَكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ وَإِنْ يَكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ ۖ وَإِنْ يَكُ صَادِقًا يُصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِي يَعِدُكُمْ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ
‎‎(٢٨)
 
و مردی باایمان از خاندان فرعون که ایمانش را پنهان می‌داشت، گفت: «آیا می‌خواهید مردی را که می‌گوید: پروردگار من خداوند است، بکشید؟! در حالی که او از سوی پروردگارتان با دلایل روشن نزد شما آمده است. اگر او دروغگو باشد، دروغش به زیان خود اوست؛ ولی اگر راستگو باشد، بعضی از آنچه را که به شما وعده می‌دهد، بر سرتان خواهد آمد. خداوند کسی را که اسراف‌کار بسیار دروغگوست، هدایت نمی‌کند.
 
 
يَا قَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظَاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ يَنْصُرُنَا مِنْ بَأْسِ اللَّهِ إِنْ جَاءَنَا ۚ قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِيكُمْ إِلَّا مَا أَرَىٰ وَمَا أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشَادِ
‎‎(٢٩)
 
ای قوم من! امروز حکومت برای شماست که در این سرزمین غلبه دارید؛ ولی اگر عذاب خدا به سراغ ما آید، پس چه کسی ما را یاری خواهد کرد؟» فرعون گفت: «من جز آنچه که خود می‌بینم به شما نشان نمی‌دهم. و من شما را جز به راه راست هدایت نمی‌کنم.»
 
 
وَقَالَ الَّذِي آمَنَ يَا قَوْمِ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِثْلَ يَوْمِ الْأَحْزَابِ
‎‎(٣٠)
 
و کسی که ایمان آورده بود، گفت: ای قوم من! من از روزی مانند روز آن گروه‌ها بر شما می‌ترسم.
 
 
مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَالَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ ۚ وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِلْعِبَادِ
‎‎(٣١)
 
مانند سرنوشت قوم نوح و قوم عاد و قوم ثمود و کسانی که پس از آنها آمدند. و خداوند با بندگان سر ستم ندارد.
 
 
وَيَا قَوْمِ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِ
‎‎(٣٢)
 
ای قوم من! من از روزی که یکدیگر را به فریاد بخوانید، بر شما بیمناکم.
 
 
يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مَا لَكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ ۗ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ
‎‎(٣٣)
 
روزی که پشت‌کنان از این سو به آن سو می‌گریزید، برای شما هیچ‌گونه پناهگاه و نگهدارنده‌ای نیست. و هر که را خداوند گمراه کند، هیچ هدایت‌گری برای او نیست.
 
 
صفحه
٤٧١
وَلَقَدْ جَاءَكُمْ يُوسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا زِلْتُمْ فِي شَكٍّ مِمَّا جَاءَكُمْ بِهِ ۖ حَتَّىٰ إِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَبْعَثَ اللَّهُ مِنْ بَعْدِهِ رَسُولًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتَابٌ
‎‎(٣٤)
 
به راستی یوسف پیش از این با دلایل روشن نزد شما آمد، امّا شما همواره از آنچه برایتان آورده بود، در شک بودید. تا آن‌گاه که از دنیا رفت، گفتید: «خداوند پس از او هرگز پیامبری نخواهد فرستاد!» این‌گونه، خداوند هر اسراف‌کار بدگمانی را گمراه می‌سازد،
 
 
الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ ۖ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا ۚ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ
‎‎(٣٥)
 
کسانی که درباره‌ی آیات خداوند به ستیز و مجادله می‌پردازند، بی‌آنکه هیچ دلیلی برایشان آمده باشد. نزد خداوند و نزد کسانی که ایمان آورده‌اند، خشم بزرگی را به دنبال دارد. این‌گونه، خدا بر دل هر متکبّر زورگویی مهر می‌نهد.»
 
 
وَقَالَ فِرْعَوْنُ يَا هَامَانُ ابْنِ لِي صَرْحًا لَعَلِّي أَبْلُغُ الْأَسْبَابَ
‎‎(٣٦)
 
و فرعون گفت: ای هامان! برای من برجی بلندی بساز! شاید به وسایلی دست‌یابم.
 
 
أَسْبَابَ السَّمَاوَاتِ فَأَطَّلِعَ إِلَىٰ إِلَـٰهِ مُوسَىٰ وَإِنِّي لَأَظُنُّهُ كَاذِبًا ۚ وَكَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوءُ عَمَلِهِ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيلِ ۚ وَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ إِلَّا فِي تَبَابٍ
‎‎(٣٧)
 
وسایل آسمان‌ها، تا از خدای موسی آگاه شوم و البتّه من او را دروغگو می‌پندارم.» و این‌گونه کار زشت فرعون را برایش آراست، و از راه حقّ بازماند. و توطئه فرعون جز در نابودی و زیان نبود.
 
 
وَقَالَ الَّذِي آمَنَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشَادِ
‎‎(٣٨)
 
و کسی که ایمان آورده بود، گفت: «ای قوم من! از من پیروی کنید، تا شما را به راه راست هدایت کنم.
 
 
يَا قَوْمِ إِنَّمَا هَـٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ وَإِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ
‎‎(٣٩)
 
ای قوم من! این زندگی دنیا، کالایی است. و آخرت است که سرای پایدار است.
 
 
مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزَىٰ إِلَّا مِثْلَهَا ۖ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَـٰئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ
‎‎(٤٠)
 
هر کس کار بدی کند، جز همانند آن کیفر داده نمی‌شود. و کسانی که کار شایسته‌ای کنند و مؤمن باشند، چه مرد، چه زن، آنانند که وارد بهشت می‌شوند و در آنجا بی‌حساب روزیشان می‌دهند.
 
 
صفحه
٤٧٢
حزب
٩٥
وَيَا قَوْمِ مَا لِي أَدْعُوكُمْ إِلَى النَّجَاةِ وَتَدْعُونَنِي إِلَى النَّارِ
‎‎(٤١)
 
و ای قوم من! چگونه است که من شما را به رهایی می‌خوانم، و شما مرا به دوزخ فرامی‌خوانید؟!
 
 
تَدْعُونَنِي لِأَكْفُرَ بِاللَّهِ وَأُشْرِكَ بِهِ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ وَأَنَا أَدْعُوكُمْ إِلَى الْعَزِيزِ الْغَفَّارِ
‎‎(٤٢)
 
مرا دعوت می‌کنید تا به خدای یگانه کافر شوم، و چیزی را که به آن علم ندارم، شریک او گردانم. و من شما را به سوی شکست‌ناپذیر و بسیار آمرزنده دعوت می‌کنم.
 
 
لَا جَرَمَ أَنَّمَا تَدْعُونَنِي إِلَيْهِ لَيْسَ لَهُ دَعْوَةٌ فِي الدُّنْيَا وَلَا فِي الْآخِرَةِ وَأَنَّ مَرَدَّنَا إِلَى اللَّهِ وَأَنَّ الْمُسْرِفِينَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ
‎‎(٤٣)
 
ناگزیر آنچه مرا به سوی آن می‌خوانید، نه در دنیا و نه در آخرت، خواندن نیست. در حالی که بازگشت ما به سوی خداست، و اسراف‌کاران همدم آتشند.
 
 
فَسَتَذْكُرُونَ مَا أَقُولُ لَكُمْ ۚ وَأُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ
‎‎(٤٤)
 
پس به زودی آنچه را برای شما می‌گویم، به یاد خواهید آورد. و من کارم را به خدا وامی‌گذارم که او به بندگانش بیناست.»
 
 
فَوَقَاهُ اللَّهُ سَيِّئَاتِ مَا مَكَرُوا ۖ وَحَاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذَابِ
‎‎(٤٥)
 
پس خداوند او را از بدی‌های آنچه نیرنگ کردند، نگاه داشت. و عذاب سختی خاندان فرعون را فراگرفت.
 
 
النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَعَشِيًّا ۖ وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ
‎‎(٤٦)
 
آتش است که هر صبح و شام، بر آن عرضه می‌شوند. و روزی که رستاخیز برپا شود، «فرعونیان را در سخت‌ترین عذاب وارد کنید!»
 
 
وَإِذْ يَتَحَاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفَاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا نَصِيبًا مِنَ النَّارِ
‎‎(٤٧)
 
و آن‌گاه که در آتش به بحث می‌پردازند. زیردستان به کسانی که تکبّر ورزیدند، می‌گویند: «ما پیرو شما بودیم. پس آیا شما می‌توانید بخشی از آتش را از ما دور کنید؟»
 
 
قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيهَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ
‎‎(٤٨)
 
کسانی که تکبّر می‌ورزیدند، می‌گویند: « ما همگی در آتش هستیم، زیرا خداوند میان بندگانش داوری کرده است.»
 
 
وَقَالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًا مِنَ الْعَذَابِ
‎‎(٤٩)
 
و کسانی که در دوزخند، به نگهبانان دوزخ می‌گویند: «از پروردگارتان بخواهید که یک روز از عذاب ما بکاهد.»
 
 
صفحه
٤٧٣
قَالُوا أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ ۖ قَالُوا بَلَىٰ ۚ قَالُوا فَادْعُوا ۗ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ
‎‎(٥٠)
 
می‌گویند: «آیا پیامبرانتان دلایل روشن برای شما نیاوردند؟!» می‌گویند: «چرا!» می‌گویند: «پس بخوانید، و دعا کنید. ولی دعای کافران در گمراهی است. »
 
 
إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ
‎‎(٥١)
 
ما پیامبران خود، و کسانی را که ایمان آورده‌اند، هم در زندگی دنیا، و هم روزی که گواهان برمی‌خیزند، یاری می‌کنیم.
 
 
يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ ۖ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ
‎‎(٥٢)
 
روزی که عذرخواهی ستمگران سودشان ندهد. لعن و نفرین برای آنان است، و جایگاهشان، سرای بد.
 
 
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْهُدَىٰ وَأَوْرَثْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ الْكِتَابَ
‎‎(٥٣)
 
و همانا ما به موسی هدایت دادیم. و به بنی‌اسرائیل کتاب آسمانی را به میراث دادیم.
 
 
هُدًى وَذِكْرَىٰ لِأُولِي الْأَلْبَابِ
‎‎(٥٤)
 
مایه‌ی هدایت و پند برای خردمندان است.
 
 
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ
‎‎(٥٥)
 
پس شکیبا باش که وعده‌های خداوند راستین است. و برای گناهت آمرزش بخواه. و شامگاهان و بامدادان، سپاسگزارانه پروردگارت را تسبیح کن.
 
 
إِنَّ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ ۙ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ مَا هُمْ بِبَالِغِيهِ ۚ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ ۖ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ
‎‎(٥٦)
 
کسانی که در آیات خداوند بی‌آنکه برهانی برایشان آمده باشد، ستیز و مجادله می‌کنند، در سینه‌هایشان جز خودبزرگ‌بینی نیست که به آن نخواهند رسید، پس به خدا پناه ببر که بی‌شک او شنوای بیناست.
 
 
لَخَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
‎‎(٥٧)
 
قطعاً آفرینش آسمان‌ها و زمین از آفرینش مردم بزرگ‌تر است؛ ولی بیشتر مردم نمی‌دانند.
 
 
وَمَا يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَلَا الْمُسِيءُ ۚ قَلِيلًا مَا تَتَذَكَّرُونَ
‎‎(٥٨)
 
نابینا و بینا یکسان نیستند. و کسانی هم که ایمان آوردند و کارهای شایسته کرده‌اند، با بدکار برابر نیستند. چه کم پند می‌پذیرید.
 
 
صفحه
٤٧٤
إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ
‎‎(٥٩)
 
حتماً قیامت آمدنی است. شکی در آن نیست، ولی بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.
 
 
وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ
‎‎(٦٠)
 
و پروردگارتان فرمود: «مرا بخوانید تا برای شما اجابت کنم. کسانی که از بندگی من سر باز می‌زنند و تکبّر می‌ورزند، به زودی با سرافکندگی وارد دوزخ می‌شوند.»
 
 
اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ
‎‎(٦١)
 
خداوند کسی است که شب را برای شما قرار داد تا در آن آرام گیرید، و روز را روشنی‌بخش ساخت. خداوند نسبت به مردم لطفِ بسیار دارد؛ ولی بیشتر مردم شکرگزاری نمی‌کنند.
 
 
ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ
‎‎(٦٢)
 
این است خداوندی که پروردگار شما و آفریدگار هر چیز است. معبودی جز او نیست. پس چگونه بازگردانده می‌شوید؟
 
 
كَذَٰلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِينَ كَانُوا بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ
‎‎(٦٣)
 
این گونه، کسانی که آیات خدا را انکار می‌کردند، به بیراهه کشیده می‌شوند.
 
 
اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ
‎‎(٦٤)
 
خداوند کسی است که زمین را آسایشگاه و آسمان را سر پناه شما قرار داد. و شما را صورت‌گری کرد، پس چهره‌هایتان را نیکو نگاشت. و از پاکیزه‌ها به شما روزی داد. این است خدایی که پروردگار شماست، پس پربرکت و بلندمرتبه است خدایی که پروردگار جهانیان است.
 
 
هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ۗ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
‎‎(٦٥)
 
اوست زنده‌ای که جز او معبودی نیست. پس او را در حالی بخوانید که دین را برایش خالص کرده‌اید. سپاس و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است.
 
 
قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَمَّا جَاءَنِيَ الْبَيِّنَاتُ مِنْ رَبِّي وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ
‎‎(٦٦)
 
بگو: «من از آن هنگام که دلایل روشنی از جانب پروردگارم به من رسیده، نهی شده‌ام از این که معبودانی را بپرستم که شما به جای خداوند می‌خوانید. و فرمان یافته‌ام که فقط تسلیم پروردگار جهانیان باشم.»
 
 
صفحه
٤٧٥
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخًا ۚ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّىٰ مِنْ قَبْلُ ۖ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
‎‎(٦٧)
 
او کسی است که شما را از خاک آفرید، سپس از نطفه، سپس از عَلَقه، سپس شما را به صورت نوزادی بیرون می‌آورد، آن‌گاه تا به کمال قوّت خود برسید، سپس پیر شوید. و بعضی از شما پیش از رسیدن به پیری می‌میرید؛ تا به سرآمدی که معین است، برسید. و باشد که بیندیشید.
 
 
هُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَإِذَا قَضَىٰ أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
‎‎(٦٨)
 
او کسی است که زنده می‌کند و می‌میراند. پس چون به چیزی حکم کند، فقط به آن می‌گوید: «باش!» پس بی‌درنگ موجود می‌شود.
 
 
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ أَنَّىٰ يُصْرَفُونَ
‎‎(٦٩)
 
آیا کسانی را که در آیات خداوند، مجادله و ستیز می‌کنند ندیدی که چگونه منصرف می‌شوند؟
 
 
الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتَابِ وَبِمَا أَرْسَلْنَا بِهِ رُسُلَنَا ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
‎‎(٧٠)
 
همان کسانی که این کتاب و آنچه را که پیامبرانمان را به آن فرستاده‌ایم، دروغ شمردند. پس به زودی خواهند دانست.
 
 
إِذِ الْأَغْلَالُ فِي أَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلَاسِلُ يُسْحَبُونَ
‎‎(٧١)
 
آن‌گاه که غل‌ها در گردن‌هایشان باشد و با زنجیرها کشیده می‌شوند.
 
 
فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ
‎‎(٧٢)
 
در آب جوشان، و سپس در آتش سوزانده می‌شوند.
 
 
ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ
‎‎(٧٣)
 
سپس به آنان گفته می‌شود: «کجایند آن شریک‌هایی که،
 
 
مِنْ دُونِ اللَّهِ ۖ قَالُوا ضَلُّوا عَنَّا بَلْ لَمْ نَكُنْ نَدْعُو مِنْ قَبْلُ شَيْئًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكَافِرِينَ
‎‎(٧٤)
 
به جای خداوند می‌پرستیدید؟!» می‌گویند: «آنها را گم کرده‌ایم، بلکه ما در دنیا چیزی را نمی‌پرستیدیم!» این‌گونه خداوند کافران را گمراه می‌کند.
 
 
ذَٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ
‎‎(٧٥)
 
«این به خاطر آن است که در زمین به ناحقّ شادی می‌کردید و در ناز و سرمستی به سر می‌بردید.
 
 
ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا ۖ فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ
‎‎(٧٦)
 
از درهای دوزخ وارد شوید که جاودانه در آنید. و چه بد است جایگاه متکبّران!»
 
 
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۚ فَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ
‎‎(٧٧)
 
پس صبر کن که وعده‌ی خداوند حقّ است. پس هرگاه بخشی از آنچه را به آنان وعده داده‌ایم، به تو نشان دهیم، یا تو را از دنیا ببریم، به سوی ما بازمی‌گردند.
 
 
صفحه
٤٧٦
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ۚ فَإِذَا جَاءَ أَمْرُ اللَّهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُونَ
‎‎(٧٨)
 
و ما پیش از تو پیامبرانی فرستادیم. داستان برخی از آنان را برای تو بازگو کردیم. و بعضی دیگر را برای تو بیان نکردیم. و هیچ پیامبری نمی‌تواند معجزه‌ای جز به فرمان خدا بیاورد. پس چون فرمان خدا آمد، به حقّ داوری خواهد شد، و باطل‌گرایان آنجا زیانکارند.
 
 
اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَنْعَامَ لِتَرْكَبُوا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ
‎‎(٧٩)
 
خداوند است که برای شما چهارپایان را قرار داد تا از برخی از آنها سواری بگیرید و از برخی از آنها بخورید.
 
 
وَلَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوا عَلَيْهَا حَاجَةً فِي صُدُورِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ
‎‎(٨٠)
 
و برای شما در دام‌ها منافع هست. و تا سوار بر آنها، به نیازی که در دل دارید، برسید. و بر آنها و بر کشتی‌ها برده می‌شوید.
 
 
وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ فَأَيَّ آيَاتِ اللَّهِ تُنْكِرُونَ
‎‎(٨١)
 
و خداوند نشانه‌های خود را به شما نشان می‌دهد، پس کدام یک از نشانه‌های الهی را انکار می‌کنید؟
 
 
أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الْأَرْضِ فَمَا أَغْنَىٰ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ
‎‎(٨٢)
 
پس آیا در زمین نگشتند تا ببینند سرانجام کسانی که پیش از آنان بوده‌اند، چه شد؟ تعدادشان از اینها بیشتر بود، نیرومندتر بودند و در زمین، آثاری پایدارتر داشتند؛ امّا آنچه به دست آورده بودند، به کارشان نیامد.
 
 
فَلَمَّا جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَرِحُوا بِمَا عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
‎‎(٨٣)
 
پس چون پیامبرانشان دلایل روشن برای آنان آوردند، به اندک دانشی که نزد خود داشتند، شادمان شدند، و آنچه که همواره به تمسخر می‌گرفتند، آنان را فراگرفت.
 
 
فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا قَالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ
‎‎(٨٤)
 
پس چون عذاب ما را دیدند، گفتند: «به خداوند یکتا ایمان آوردیم، و به معبودانی که با او شریک قرار می‌دادیم، کافر شدیم.»
 
 
فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمَانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا ۖ سُنَّتَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبَادِهِ ۖ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكَافِرُونَ
‎‎(٨٥)
 
امّا پس از آن که قهر ما را دیدند، دیگر ایمانشان برای آنها سودی نداشت. این شیوه و سنّت الهی است که در میان بندگانش جاری است.، و آنجا کافران زیانکارند.
 
سوره قبلیسوره بعدی
سورۀ غافر (85 آیه)